Mighty Aphrodite

Vrijdag, Aphrodite's heilige dag en vandaag ook de laatste dag van mijn vakantie die ik alleen thuis mag doorbrengen.

Reeds vanmorgen was ik me heel bewust van Aphrodite's dag. Ik heb na het ontwaken dan ook een bad genomen en mezelf verzorgd en voor de gelegenheid mijn nieuwe oorbellen met Grieks motief, die ik op Cyprus gekocht heb, aangedaan. De voormiddag heb ik voornamelijk doorgebracht met het lezen van het boekje "Mighty Aphrodite - the Cyprian myths of the Great Goddess" dat Mireille voor mij uit Paphos heeft meegebracht. Eens te meer werd voor mij bevestigd hoe "groot" Aphrodite als "Grote Godin" was en is en hoeveel invloed zij had, niet enkel op Cyprus zelf, maar ook daarbuiten, waar zelfs het patriarchale systeem er niet in geslaagd is haar onder de knie te krijgen en de Cyprische koningin gewoon haar zin blijft doen. Geweldig! :)

Al in de Theogony van Hesiodus wordt benadrukt dat Aphrodite ouder en groter is dan de Olympiërs, een primordiale Godheid, dochter van de hemel (Ouranos) en de aarde (Gaia), geboren uit de wateren van de oceaan. "Liefde" als de drijvende kracht achter de evolutie, de voortplanting en de vruchtbaarheid. Ze was in alle aspecten superieur aan de Goden van de Olympus, en ze werd daar dan ook als een "vreemdelinge" onthaald en getolereerd. Maar tot op heden, heeft zij haar kracht en invloedssfeer behouden en is Cyprus nog steeds haar eiland.

De mythes rondom Aphrodite en haar geliefden weerspiegelen duidelijk de invloeden waaraan Cyprus onderhevig was, over verschillende tijdperken en culturen heen. Zo wordt Hephaistos gelinkt met de rijkdom aan kopererts dat Cyprus bezat en waar het handel in dreef. Daarnaast trouwt Aphrodite in de Cypriotische versie van de mythe uit eigen vrije wil met de kreupele Hephaistos, omdat ze denkt op die manier haar onafhankelijkheid te kunnen bewaren, terwijl in de Griekse versie Aphrodite als een gunst van Zeus aan Hephaistos wordt gegeven. All is in the eye of the beholder! Maar het lijkt me duidelijk dat hierin de krachten van het matriarchale systeem en de pogingen tot overname door het patriarchale denken duidelijk naar voor komen, en ook vanuit welke gevoelens ze handelden.
Ares werd dan weer gelinkt met het oorlogsaspect dat verloren is gegaan met de komst en integratie van Aphrodites voorgangsters Astarte en Inanna in de lokale vruchtbaarheidsgodin van Cyprus, Wanassa (Vrouwe) genoemd. Liefde en oorlog die sinds oudsher tegengesteld waren aan elkaar, maar niet zonder elkaar konden.
Adonis, als lokale vegetatiegod, nakomeling van de priester-koningen van Aphrodite's cultus, die "geofferd" werd voor het land om nieuwe vruchtbaarheid te garanderen. Zeus, die absoluut niet welkom was op Cyprus (het matriarchale systeem dat er nog niet aan dacht om zich te onderwerpen aan de patriarchale invloeden van de Griekse overwinnaars); Apollo, die als tweede God van Cyprus er wel in geslaagd is voet aan wal te zetten op het eiland en vredelievend naast de cultus van Aphrodite te bestaan, dankzij zijn beschaafdere invloedssfeer van muziek, kunst, poëzie... Boeiend allemaal!

Ook is mij nu duidelijk geworden waarom Aphrodite geen bloedoffers wou, zoals bij de andere Griekse goden vaak wel de gewoonte was. Cyprus is een enorm vruchtbaar land en de eerste mensen die er leefden hadden de vruchten die het land voortbracht maar voor het oprapen. Er was geen nood om dieren te doden, want er was voedsel in overvloed. Het offeren van dieren werd dan ook als "barbaars" gezien, iets wat niet paste in het beschaafdere en vredelievend denkkader van de volgers van de Grote Godin.

Zoals het boek in zijn conclusies formuleert zijn er van de mythes natuurlijk verschillende versies in omloop en zoals ik daarstraks al zei: "all is in the eye of the beholder". Maar de mythes geven ons wel een mooie achtergrond en in elk geval gevoelsmatige inzichten in wat er in die tijd leefde onder de mensen.

Liefs,
Anthea